Voor de meeste jongeren in de jeugdhulp is hulp aan huis voldoende. Ongeveer 73 procent van de jongeren krijgt ambulante hulp op locatie van de zorgaanbieder, vaak in combinatie met begeleiding in het eigen netwerk. Maar voor een deel van de jongeren is thuis wonen geen optie meer. Dan komt jeugdzorg met verblijf in beeld.
Wanneer is wonen op een groep nodig
Een woongroep, gezinshuis of behandelgroep wordt ingezet als de thuissituatie niet langer veilig of stabiel genoeg is. Dat kan komen door problemen in het gezin, door psychische of gedragsproblemen van de jongere zelf, of door een combinatie van factoren. De rechter kan jeugdhulp met verblijf opleggen als onderdeel van een jeugdbeschermingsmaatregel, maar veel jongeren komen ook op vrijwillige basis op een woongroep terecht. Volgens CBS-cijfers was in 2024 zo’n 38 procent van de jongeren met jeugdhulp met verblijf jonger dan 12 jaar. Het aandeel jongeren van 18 jaar en ouder met verblijf neemt langzaam toe, van 10 procent in 2021 naar 12 procent in 2024.
Wat maakt een goede woongroep
Een goede woongroep is meer dan een dak boven het hoofd. Het is een plek waar een jongere tot rust komt, structuur ervaart en weer ruimte krijgt om te groeien. Een paar elementen die volgens ons het verschil maken:
- Een kleinschalige setting waarin elke jongere gezien wordt, met begeleiding die er echt is.
- Een omgeving die uitnodigt om actief te zijn, met dagbesteding die zin geeft aan de dag.
- Voldoende rust en ruimte, ook letterlijk, met een huis dat aanvoelt als thuis en niet als instelling.
- En een team dat de jongere niet loslaat, ook niet als het tegenzit.
Landgoed Buitenveld als voorbeeld
XTRN Wonen biedt woongroepen op Landgoed Buitenveld in Lelystad. Jongeren wonen daar in een groene omgeving met ruimte om buiten te zijn. De dagbesteding bestaat uit het verzorgen van fruit en groente, het houden van honingbijen en het onderhouden van het landgoed. Van bloesem tot jam, jongeren leren een proces van begin tot eind kennen. Niet als therapie, wel als zinvolle dagbesteding die rust en eigenwaarde geeft.
De rol van gemeentes en verwijzers
Gemeentes hebben sinds 2015 de regie over jeugdzorg en bepalen welke zorgaanbieders zij contracteren. XTRN Wonen valt onder het contracteringskader van het Sociaal Domein Flevoland. Wie als verwijzer een passende plek zoekt voor een jongere, kan rechtstreeks contact opnemen om de mogelijkheden te bespreken.
Tot slot
Een woongroep is nooit een doel op zich. Het is een tussenstap, soms een korte, soms een langere, naar een zelfstandiger leven. De vraag is niet alleen of een jongere bij ons past, maar ook wat hij of zij hier nodig heeft om straks weer verder te kunnen.