Jeugdzorg in Nederland: waarom het aantal jongeren in 2025 daalde

Voor het eerst sinds 2015, met uitzondering van het coronajaar 2020, is het aantal jongeren in de jeugdzorg gedaald. Volgens voorlopige cijfers van het CBS kregen in 2025 zo’n 477.000 jongeren een vorm van jeugdzorg, bijna 3 procent minder dan in 2024. Een opvallende ontwikkeling, want sinds gemeenten in 2015 verantwoordelijk werden voor de uitvoering, steeg het aantal jongeren in de jeugdzorg jaar op jaar.

 

Wat zit er achter de daling

De daling is zichtbaar bij twee van de drie grote zorgvormen. Het aantal jongeren met jeugdhulp daalde naar 469.000, een afname van 2,8 procent. Ook bij jeugdbescherming is er sprake van een daling van 3,3 procent. Alleen jeugdreclassering laat een tegenovergestelde beweging zien: het aantal jongeren met zo’n maatregel steeg met 4,5 procent naar bijna 9.000.

Of deze daling het gevolg is van succesvol preventiebeleid of juist van bezuinigingen en wachtlijsten, is op dit moment niet duidelijk. Het CBS verwacht hier later dit jaar meer over te kunnen zeggen op basis van definitieve cijfers.

 

Grote verschillen tussen gemeentes

Gemiddeld krijgt 10,8 procent van alle jongeren tot 23 jaar een vorm van jeugdzorg. Het verschil tussen gemeentes is echter groot, met percentages die uiteenlopen van 5 procent in de laagst scorende gemeentes tot meer dan 15 procent in de hoogst scorende. Sociaal-economische verschillen spelen daarbij een rol, net als de eigen keuzes die gemeentes maken in de organisatie van hun jeugdzorg.

 

De rol van verwijzers verschuift

Een belangrijke trend is dat huisartsen relatief minder doorverwijzen naar jeugdhulp dan een paar jaar geleden. Waar de huisarts in 2021 nog 38 procent van de verwijzingen verzorgde, is dat in 2025 gedaald naar 33,5 procent. Tegelijk verwijzen gemeentes vaker zelf, of voeren ze de hulp uit via hun eigen wijk- of buurtteam.

 

Wat betekent dit voor zorgaanbieders

De daling is bemoedigend, maar de zorgvraag is niet verdwenen. Voor zorgaanbieders zoals XTRN Zorg betekent het vooral dat gemeentes steeds meer regie nemen en kritischer kijken naar de vraag welke jongeren echt specialistische hulp nodig hebben. Dat vraagt om aanbieders die flexibel kunnen schakelen tussen ambulante begeleiding, dagbesteding en jeugdzorg met verblijf, en die nauw samenwerken met lokale teams.

XTRN Zorg is gecontracteerd binnen het Sociaal Domein Flevoland en biedt zorg die aansluit bij waar de regio behoefte aan heeft. Of het nu gaat om ambulante jeugdhulp, woongroepen op Landgoed Buitenveld of dagbesteding, het uitgangspunt blijft hetzelfde: passende zorg dichtbij, met aandacht voor wat de jongere echt nodig heeft.

 

Vooruitkijken

De cijfers laten zien dat er beweging zit in de jeugdzorg. Of die beweging zich doorzet, hangt af van hoe gemeentes, zorgaanbieders en onderwijs samen werken aan vroegtijdige signalering en passende ondersteuning. Voor XTRN is dat geen nieuwe inzicht, maar de dagelijkse praktijk.